Gospodarka oparta na wiedzy

PREKURSORZY „NOWEJ GOSPODARKI”

Budowa „nowej gospodarki” rozpoczęła się najwcześniej w krajach wysokorozwiniętych i tam też najlepiej możemy obserwować rezultaty procesu przechodzenia od tradycyjnej gospodarki materiałochłonnej do gospodarki wiedzochłonnej, opartej na potencjale technologicznym i innowacyjnym. Najbardziej zaawansowane w budowie GOW są m.in. Stany Zjednoczone Ameryki, Japonia, Singapur, Korea Płd. i Finlandia. Państwa członkowskie Unii Europejskiej, choć osiągnęły już wiele na drodze do zbudowania GOW i zaliczane są do grona najbogatszych oraz najbardziej zaawansowanych technologicznie państw na świecie, muszą pokonać jeszcze wiele barier, aby nadrobić  zaległości rozwojowe w stosunku do takich państw jak  Stany Zjednoczone Ameryki czy Japonia. Pierwszym drogowskazem dla państw członkowskich Unii Europejskiej w tej dziedzinie była Strategia Lizbońska (2000-2010), której celów niestety nie udało się osiągnąć Wspólnocie. Obecnie wytycznych dla budowy GOW i konkurencyjności dostarcza Unii Europejskiej strategia rozwoju „Europa 2020”. Jednym z państw członkowskich Wspólnoty, które osiągnęło swój sukces gospodarczy dzięki postawieniu na budowę GOW jest Finlandia. Przykład Finlandii, której  dzięki GOW udało się w stosunkowo krótkim  czasie zbudować nowoczesną i konkurencyjną gospodarkę jest szczególny, zwł. dla  krajów Europy Środkowo-Wschodniej, które po upadku komunizmu na przełomie lat 80. i 90. XX w. zapoczątkowały proces transformacji oraz szerokiej  modernizacji swoich gospodarek.

Finlandia jest przykładem państwa, które znalazło skuteczną drogę do zbudowania od podstaw „nowej gospodarki”. Do początków XX w. Finlandia była krajem mocno opóźnionym w rozwoju. Po II wojnie światowej jej gospodarka została silnie związana z gospodarką Związku Radzieckiego. Podstawą tradycyjnego przemysłu fińskiego były przemysły drzewny oraz celulozowy. Początki transformacji fińskiej gospodarki sięgają przełomu lat 80. i 90. minionego wieku, czyli czasu rozpadu ZSRR i Bloku Wschodniego, co szczególnie mocno odczuła powiązana ze Związkiem Radzieckim gospodarka fińska. Okresem największej recesji w Finlandii były lata 1990─1993, kiedy to drastycznie obniżył się PKB tego kraju, a bezrobocie sięgnęło pułapu 17% (1994 r.). Dramatyczna sytuacja gospodarcza Finlandii w tamtym okresie zmusiła władze fińskie do podjęcia radykalnych reform gospodarczych oraz rewizji dotychczasowej polityki gospodarczej.

Reformowanie gospodarki fińskiej rozpoczęto od naprawy finansów publicznych oraz zrównoważenia budżetu. Uzyskane tą drogą środki finansowe przeznaczono przede wszystkim na inwestycje w sferach edukacyjnej, naukowej i badawczej. Jednocześnie władze dokonały rewizji priorytetów rozwojowych państwa opierając rozwój gospodarczy Finlandii na wiedzy i nowoczesnych technologiach. Zaznaczyło się to wyraźnie wzrostem wydatków państwa na naukę i sferę badawczo─rozwojową. Wzrost nakładów na naukę i badania umożliwił stworzenie efektywnego systemu wspierania rozwoju gospodarczego w oparciu o wiedzę i innowacje. System ten zaczął szybko przynosić pozytywne efekty, napędzał rozwój gospodarczy państwa, przynosił coraz większe dochody i sprawiał, że gospodarka fińska stawała się z roku na rok coraz bardziej konkurencyjna.

Jednym z najlepszych przykładów fińskiej transformacji gospodarczej jest historia firmy Nokia. Koncern Nokia stał się  jednym z największych światowych koncernów branży telekomunikacyjnej. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że ta firma, powstała w 1865 r., zaczynała od przetwórstwa drzewnego. Jeszcze do niedawna, bo do lat 60. i 70. XX w., Nokia zajmowała się m.in. produkcją obuwia gumowego i przewodów elektrycznych.  Dzisiaj to potężne przedsiębiorstwo wyznacza najwyższe światowe standardy technologiczne w branży IT. Należy przy tym podkreślić, że  „nową gospodarkę” opartą na wiedzy zaczęto w Finlandii budować zaledwie 25 lat temu. Pokazuje to dobitnie jak wielkie możliwości rozwoju daje nawet słabo rozwiniętym państwom „nowa gospodarka” oraz innowacyjność. Dzięki  odpowiedniej i konsekwentnie realizowanej polityce władz fińskich, temu niezbyt korzystnie położonemu i nie posiadającemu żadnego szczególnego potencjału państwu, udało się w krótkim czasie dokonać imponującego „skoku cywilizacyjnego”. Tylko dzięki GOW Finlandii udało się dołączyć do grona najlepiej rozwiniętych i najbardziej zaawansowanych technologicznie państw świata.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]